Nasza strona używa plików cookies w celu zapewnienia wygody korzystania z serwisu oraz w celach statystycznych.
Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na politykę cookies
Więcej
Rozumiem

Owrzodzenia podudzi

Przyczyny powstawania
Grupy ryzyka
Objawy
Umiejscowienie
Do kogo po poradę
Jak leczyć
Profilaktyka


Przyczyny powstawania

Przyczyny powstawania owrzodzeń podudzi są zróżnicowane, wewnętrznie skomplikowane i prawie wyłącznie pochodzenia endogenicznego-wewnętrznego.

Bez wątpienia jednak, najczęstszą przyczyną powstawania owrzodzeń podudzi jest nadciśnienie żylne i niewydolność tętnicza.

Inne prawdopodobne przyczyny owrzodzeń podudzi:

  • nadciśnienia tętniczego: martwicze naczyniowe zapalenie skóry – necrotic angiodermatitis (syndrom Martorell’a),
  • infekcji: zapalenie szpiku, gruźlica, piodermia zgorzelinowa, trąd, ukąszenia owadów
  • zapalenia naczyń: guzkowe zapalenie okołotętnicze, reumatoidalne zapalenie stawów
  • zaburzenia hematologicznego: anemia hemolityczna, zaburzenia fibrynolityczne
  • zaburzeń neurologicznych: zapalenie istoty szarej rdzenia, neuropatia obwodowa (cukrzyca)
  • nowotworów: rak mieszany podstawnopłaskokomórkowy (wrzód Marjolin’a), czerniak, mięsak Kaposi, chłoniak

Występowanie

  • 75 % wszystkich naczyniowych owrzodzeń podudzi przypisuje się tylko nadciśnieniu żylnemu - owrzodzenia żylne
  • 15% oprócz nadciśnienia żylnego, powstaje również na skutek miażdżycy tętnic – owrzodzenia mieszane
  • 10% to owrzodzenia tętnicze

Owrzodzenia żylne powstają na skutek poważnie upośledzonej sprawności układu naczyń żylnych nogi. Przy zaawansowanej niewydolność żył kończyn dolnych dochodzi do zaburzeń krążenia żylnego w kończynach dolnych i uszkodzenia zastawek żylnych – skutkiem czego jest zastój krwi i jej zwiększone ciśnienie w naczyniach żylnych. Zastawki kontrolują przepływ krwi, tak aby płynęła ona tylko w kierunku serca, by nie cofała się. W przypadku uszkodzenia i nieprawidłowego działania zastawek krew spływa z powrotem do kończyny dolnej. Zwiększa się ciśnienie krwi w układzie żylnym, które jeśli nie jest leczone powoduje uszkodzenia kolejnych zastawek i żył powierzchownych. Ścianki żył tracą swoją elastyczność i sprężystość, grubieją. Dla potrzeb leczenia oraz zapobiegania ponownego pojawienia się owrzodzenia, bardzo ważne jest zidentyfikowanie miejsc niewydolności żylnej.

zylakia39

Czynniki ryzyka

  • otyłość
  • praca w pozycji siedzącej lub stojącej, doprowadzająca do zastoju krwi w żyłach kończyn dolnych
  • czynniki dziedziczne – występowanie żylaków u rodziców
  • wiek, najbardziej zagrożone są osoby po 60 roku życia
  • płeć, żylaki statystycznie częściej występują u kobiet niż u mężczyzn
  • ilość przebytych ciąż (im więcej tym większe zagrożenie wystąpienia żylaków)
  • zaparcia
  • płaskostopie
  • doustna antykoncepcja
  • wysoki wzrost

Objawy

Początkowy etap niewydolności żylnej: uczucie ciężkości nóg, zwłaszcza w godzinach wieczornych, pojawienie się tzw. pajączków i żył siateczkowatych. Kolejnym etapem rozwoju choroby są: pojawiające się obrzęki wokół kostek, potem również obrzęki całego podudzia. Początkowo obrzęki mijają po nocnym odpoczynku, następnie przechodzi ona w stały. Z czasem powstawać mogą żylaki, czyli trwałe poszerzenie żył powierzchownych.

Zaawansowana niewydolność układu żylnego kończyn dolnych tu pojawiają się zmiany troficzne skóry, czyli przebarwienia, wypryski i stwardnienia. Potem pojawią się swędzenie, wypryski, pęknięcia pokrywającej żylaki zniszczonej skóry co nieuchronnie zmierza do powstania trudno gojących się ran zwanych owrzodzeniami podudzi.

Umiejscowienie

  • Typowe owrzodzenie żylne zlokalizowane jest powyżej kostki przyśrodkowej podudzia.
  • Owrzodzenia niedokrwienne (tętnicze) często występują na grzbiecie palców stopy, na pięcie lub na przedniej powierzchni goleni.
  • Owrzodzenia gośćcowe najczęściej obejmują boczną i tylną powierzchnię dalszej części podudzia, a także okolicę stawu skokowego.

Do kogo po poradę

Oczywiście w pierwszej kolejności do lekarza pierwszego kontaktu, który powinien skierować nas do specjalisty chirurga. Obecnie najlepsza metodą diagnozowanie niewydolności żylnej jest wykonanie badania USG z kolorowym dopplerem.

Jak leczyć

W przypadku owrzodzeń będących konsekwencją zaawansowanej niewydolności żylnej, obrzęków podudzi, nieleczonych żylaków, standardem jest wielokierunkowy model leczenia obejmujący:

  • leczenie miejscowe rany – leczenie opatrunkami,
  • kompresoterapię – leczenie bandażami lub specjalnymi pończochami,
  • farmakoterapię – leczenie środkami farmaceutycznymi – lekami,
  • i ostatecznie likwidację refluksu żylnego – leczenie chirurgiczne.

Postępowanie miejscowe ma na celu przyspieszenie oczyszczenia owrzodzenia z tkanek martwiczych oraz pobudzenie procesu gojenia. Celem leczenia zachowawczego jest odwrócenie efektów nadciśnienia żylnego, poprawa powrotu żylnego, a zatem – zmniejszenie obrzęku. Podstawę leczenia zachowawczego stanowi terapia uciskowa. Zwiększa ona miejscowe ciśnienie hydrostatyczne oraz zmniejsza ciśnienie w żyłach powierzchownych, ograniczając przesięk płynu z naczyń. Dzięki stopniowanemu uciskowi przyspiesza się przepływ krwi w żyłach układu głębokiego. Niezmiernie ważnym elementem leczenia zachowawczego jest farmakoterapia.

Leczenie owrzodzeń podudzi jest trudne oraz długotrwałe dlatego, aby było ono jak najmniej kosztowne i skuteczne to musi opierać się na szczerej i systematycznej współpracy pacjenta z lekarzem.

Profilaktyka

Czynniki na które człowiek ma wpływ to WAGA i TRYB ŻYCIA.

WAGA:

  • zrzucenie nadwagi

TRYB ŻYCIA:

  • zwiększenie aktywności fizycznej zwłaszcza spacery, jazda na rowerze, pływanie. Aktywność fizyczna powoduje uruchamianie tzw. „pompy łydkowej”. Skurcze mięśni nóg pobudzają krążenie żylne, przepychając krew w kierunku serca – krew nie zalega w żyłach.
  • dbanie o siebie na stanowisku pracy zwłaszcza jeśli cały czas przebywa się w pozycji siedzącej – podnóżki, unikanie przebywania długotrwałego bez ruchu lub stojącej. Wykonywanie ćwiczeń umożliwiających pracę mięśni łydek – na przykład marsz w miejscu w pozycji stojącej, zginanie grzbietowe stopy przy przebywaniu w pozycji siedzącej.

Kiedy już dochodzi zaburzeń w mikrokrążeniu, to można wprowadzić korektę poprzez stosowanie gotowych wyrobów uciskowych:

  1. podkolanówki
  2. pończochy
  3. rajstopy przeciwżylakowe

oraz leczenie farmakologiczne – zawsze poprzedzone konsultacją z lekarzem lub farmaceutą.